امروزه برق در کلیه طبقات جوامع بهعنوان یک نیاز اجباری قلمداد میشود، از این رو تجهیزات الکتریکی مهمترین بخش از چرخه برق به حساب میآیند. از جمله پرکاربردترین این تجهیزات میتوان به کنتاکتور اشاره کرد. قطعهای کوچک اما بسیار مهم در سیستمهای برقی که نقش اصلی آن کنترل جریان برق و روشن و خاموش کردن مدارهاست.
شناخت دقیق وظایف این قطعه، بهخصوص تفاوت عملکرد آن در جریانهای AC و DC، میتواند تفاوت بین یک سیستم ایمن و قابل اعتماد با یک سیستم پرخطا را رقم بزند. اگر میخواهید بدانید چرا انتخاب درست کنتاکتور برای هر نوع مدار اهمیت دارد و چگونه میتوانید با دانستن این تفاوتها کارایی و ایمنی را افزایش دهید، این مطلب را دنبال کنید.
کنتاکتور چیست؟
این قطعه یکی از تجهیزات اصلی کنترل الکترومکانیکی برای قطع یا اتصال بار و منبع تغذیه در مدار محسوب میشود و از لحاظ کاربردی، کنتاکتور و رله مشابه یکدیگر هستند.
اما باید خاطر نشان کرد که از میان این 2 قطعه دستگاهی که برای انتقال جریان بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد، کنتاکتور بوده و در مقابل آن رله برای اموری که نیازمند جریان کمتر هستند، کاربرد دارد. کنتاکتور در واقع یک کلید کنترل شده الکتریکی برای سوییچ کردن مدار قدرت است؛ عمدتا کنتاکتورها به وسیله مداری کنترل میشوند که توان بسیار پایینتری به نسبت مدار سوئیچ دارند.
به نحوی که اغلب کنتاکتورها را برای موتورهایی با توان 50 اسب بخار به کار میگیرند. در این خصوص به عنوان مثال میتوان گفت: کنتاکتور مانند یک آهنربای الکتریکی 24 ولتی است که میتواند یک کلید موتور با 230 ولت را کنترل نماید.
دلایل استفاده از کنتاکتور
این تجهیزات نقش بسیار مهمی در کنترل و مدیریت جریان برق در مدارهای الکتریکی دارند. در انواع سیستمهای قدرت و فرمان، کنتاکتور کاربردهای متعددی را به منظور بهبود ایمنی، کارایی و کنترل از راه دور فراهم میکند. وظایف اصلی کنتاکتورها موارد زیر میباشند:
کنترل چندگانه و مدیریت از راه دور
این تجهیز باعث میشود که یک مصرفکننده الکتریکی از چند نقطه مختلف کنترل شود؛ یعنی میتوان دستگاهها را از مکانهای متفاوت روشن یا خاموش کرد. همچنین قابلیت کنترل از راه دور سبب میشود سیستمها بدون نیاز به حضور فیزیکی، به راحتی مدیریت شوند و عملیات پیچیدهتر اتوماسیون انجام شود.
قطع و وصل سریع و ایمن جریان برق
بهدلیل طراحی خاص کنتاکتور، جریان برق را با سرعت و دقت بسیار بالا، قطع و وصل میکنند. این ویژگی باعث میشود از نوسانات ناخواسته و آسیب به تجهیزات جلوگیری شود و عملکرد سیستمها به صورت مطمئن و پایدار حفظ گردد.
کاهش استهلاک و افزایش عمر تجهیزات
برخلاف کلیدهای مکانیکی معمولی، کنتاکتورها تماس مستقیم و ساییدگی کمتری هنگام قطع و وصل جریان دارند. این موضوع سبب کاهش استهلاک قطعات و افزایش طول عمر مفید کل سیستمهای برقی و صنعتی میشود که باعث صرفهجویی در هزینههای تعمیر و نگهداری میگردد.
کاربرد در مدارهای قدرت و حفاظت
کنتاکتورها در مدارهای قدرت نقش انتقال جریان به مصرفکنندههای بزرگ مثل موتورها و بارهای صنعتی را بر عهده دارند. علاوه بر این با اجرای عملکردهای حفاظتی، در شرایط اضطراری مدار را قطع میکنند تا از آسیبهای جدی به سیستمها جلوگیری شود.
کنترل سیستمهای روشنایی و تهویه
کنتاکتورها در سیستمهای روشنایی بزرگ مانند: ساختمانهای اداری و تجاری و همچنین در تجهیزات گرمایشی، سرمایشی و تهویه مطبوع به کار میروند. این تجهیزات به کمک کنتاکتورها بهصورت مرکزی و اتوماتیک کنترل شده و انرژی بهینهتری مصرف میکنند.
نقش کلیدی در اتوماسیون صنعتی و PLC
در سیستمهای پیشرفته اتوماسیون و کنترل با استفاده از PLC، کنتاکتورها به عنوان عناصر اصلی عمل میکنند. آنها اجرای فرمانهای منطقی و عملکردهای پیچیده را به صورت دقیق و سریع ممکن میسازند و بستر هوشمندسازی و خودکارسازی صنایع را فراهم میآورند.
♦ معرفی محصول مرتبط: کنتاکتور هیوندای
عملکرد کنتاکتور چگونه است؟
عملکرد آن بر پایه میدان مغناطیسی ایجادشده توسط سیمپیچ داخلی است که باعث جابجایی قطعات مکانیکی و برقراری یا قطع مدار میشود.
- جریان از مدار کنترل خارجی وارد کنتاکتور میشود و هسته الکترومغناطیسی را تحریک میکند.
- سیمپیچ درون کنتاکتور خود، یک میدان مغناطیسی ایجاد میکند که باعث حرکت آرمیچر میشود.
- پس از آن یک کنتاکت معمولی مدار را بین کنتاکتهای ثابت و متحرک کامل میکند که همین امر موجب میشود، جریان از کنتاکتها به بار منتقل شود.
- در صورتیکه جریان حذف گردد؛ سیمپیچ بدون انرژی گشته و از سویی نیروی مغناطیسی به صفر خواهد رسید. در نتیجه نیروی فنر بیشتر شده و آرمیچر را به عقب خواهد کشید، در واقع به مدار باز میگرداند.
این عملکرد ساده ولی دقیق، امکان کنترل ایمن و مطمئن تجهیزات الکتریکی را فراهم میکند. به این ترتیب کنتاکتور نقش حیاتی در اتوماسیون و حفاظت از مدارهای الکتریکی ایفا میکند.
جمع بندی نهایی:
در انتها، انتخاب و استفاده درست از کنتاکتور نهتنها تضمین کننده عملکرد پایدار و ایمن سیستمهای برق است، بلکه نقش مهم در کاهش هزینههای انرژی، افزایش طول عمر تجیهیزات و لوازم برقی در سیستمهای صنعتی و خانگی دارد. همواره توصیه میشود بر اساس مشخصات فنی مدار، نوع بار الکتریکی و کاربرد بر اساس شرایط محیطی، کنتاکتور مناسب را انتخاب کنید. اگر به دنبال کنتاکتور باکیفیت بالا هستید، فروشگاه آرک هیوندای با عرضه بهترین برندهای کنتاکتور با تضمین اصالت کالا، گزینهای قابل اعتماد برای تهیه خرید و استعلام قیمت کنتاکتور برای شما خواهد بود.
منبع : آرک هیوندای
