رله و کنتاکتور از لحاظ عملکردی وظایف یکسانی را انجام میدهند، از این رو اولین سوالی که در ذهن مطرح میشود، این است که پس تفاوت کنتاکتور و رله در چیست؟ در پاسخ باید گفت: تفاوت اصلی بین رله و کنتاکتور در این است که کنتاکتور توانایی حمل جریان زیادی را دارد؛ در مقابل رله میتواند جریان کمتری را از 0.1 آمپر تا 20 آمپر حمل کند.
ماهیت اصلی کنتاکتور و رله این است که هر دو کلیدهای الکترومغناطیسی هستند و برای ارائه عملکرد سوئیچینگ و کنترل در مدارهای الکتریکی طراحی شدهاند. عملکرد اصلی هر دو مشابه است، اما در این بین نیز تفاوتهای زیادی بین آنها وجود دارد که در ادامه توضیح خواهیم داد.
نحوه عملکرد کنتاکتور
کنتاکتور یک کلید الکترومغناطیسی است که برای ایجاد یا قطع اتصال بین منبع تغذیه و بار طراحی شده است. در عمل، کنتاکتورها عمدتاً برای کنترل دستگاههای پرمصرف استفاده میشوند، زیرا آنها دارای کنتاکتهای سنگینی هستند تا سوئیچینگ ایمن مدارهای قدرت را فراهم کنند.
کنترل عملکرد یک کنتاکتور توسط یک سیمپیچ صورت گرفته که انرژی خود را از منبع برق AC میگیرد. لازم به ذکر است که محصول کنتاکتور هیوندای در آرک هیوندای با قیمت مناسب و ضمانت اصل بودن به فروش میرسد.
قطعات مهم در کنتاکتور
- دارای یک پوشش سرکوب کننده قوس، برای کنترل و سرکوب کردن قوس ایجاد شده در طول کار کنتاکتور ارائه شده است.
- به تناسب نوع بار و کاربرد از چندین کنتاکت تشکیل شده است.
بهطور کلی، این کنتاکتها معمولاً کنتاکتهای بازی هستند، بنابراین وقتی سیمپیچ کنتاکتور برق قطع شود، بار هم از منبع تغذیه قطع میشود. با این حال، یک کنتاکتور همچنین میتواند برای هر دو کنتاکت باز و بسته طراحی شود.
از کاربردهای رایج کنتاکتورها میتوان در استارتهایی که برای روشن و خاموش کردن وسایل الکتریکی مانند: موتورها، چراغها و غیره استفاده میشوند، نام برد.
رله چیست؟
رله یک کلید الکترومغناطیسی ساده است که اتصال الکتریکی بین منبع تغذیه و بار را ایجاد یا قطع میکند. یک رله معمولی از یک سیگنال الکتریکی برای کنترل یک آهنربای الکتریکی بهره میبرد و از آرمیچر نیز برای ایجاد یا قطع اتصال استفاده میکند.
قطعات اصلی رله شامل موارد زیر است:
- آهنربای الکتریکی
- کنتاکت متحرک (آرمیچر)
- نقاط سوئیچینگ
- فنر کنترل
عملکرد رله نیز بر اساس القای الکترومغناطیسی است؛ هنگامی که یک منبع الکتریکی به سیمپیچ آهنربای الکتریکی داده شود، یک میدان مغناطیسی در اطراف آن ایجاد میکند که تماس متحرک را جذب کرده و نقاط سوئیچینگ را میبندد، بدین ترتیب است که یک رله بین دو مدار ارتباط برقرار میکند.
هنگامی که منبع تغذیه الکترومغناطیس قطع میشود، آرمیچر تحت فشار فنر کنترل، اتصال بین مدارها را قطع و به موقعیت اولیه خود باز میگردد.
کاربرد رلهها بهطور گسترده در سیستمهای مختلف الکتریکی و الکترونیکی برای عملکرد سوئیچینگ و محافظت از سیستم الکتریکی است؛ زیرا میتوانند عیوب سیستمهای انتقال و توزیع برق را شناسایی کنند.
همچنین از آن برای کنترل مدار جریان بالا با کمک سیگنال جریان کم مانند: شیر برقی استارت در خودروها استفاده میشود. اکنون که به ویژگیهای کنتاکتور و رله پی بردیم؛ براحتی میتوان پاسخ تفاوت کنتاکتور و رله را درک کرد.
16 تفاوت اصلی بین کنتاکتور و رله
همانطور که در مطالب فوق ذکر شد، تعاریف و عملکرد (تغییر مدار) هر دو کلید الکترومغناطیسی به اندازه کافی مشابه است و به ما در درک تفاوت بین آنها زیاد کمک نمیکند. بنابراین در مطالب زیر با در نظر گرفتن پارامترهای مختلف کنتاکتور را از رله متمایز کردهایم.
1. تعریف:
- کنتاکتور یک کلید الکتریکی است که برای ایجاد یا شکستن مدارهای قدرت الکتریکی طراحی شده است.
- رله یک کلید الکترومغناطیسی است که برای کار الکتریکی طراحی شده و برای سوئیچینگ مدارها با استفاده از سیگنالهای کم توان استفاده میشود.
2. هدف:
- هدف اصلی کنتاکتورها، کلیدزنی مدارهای ولتاژ و جریان بالا است.
- هدف رله، کلید زدن مدارهای ولتاژ و جریان پایین است.
3. ظرفیت بار:
- کنتاکتورها معمولاً برای سوئیچینگ بارهای بیشتر از 10 آمپر استفاده میشوند.
- رلهها معمولاً برای سوئیچینگ بارهای 10 آمپر یا کمتر استفاده میشوند.
4. درجهبندی ولتاژ:
- ولتاژ کنتاکتورها تا 1000 ولت رتبهبندی میشوند.
- درجهبندی ولتاژ رلهها تا 250 ولت است.
5. مصرف برق:
- اندازه الکترومغناطیس مورد استفاده در کنتاکتور بزرگ است، بنابراین انرژی بیشتری مصرف میکند.
- اندازه الکترومغناطیس مورد استفاده در رله از نظر اندازه نسبتاً کوچکتر است، بنابراین نسبت به یک کنتاکتور به توان کمتری برای انرژی دادن نیاز دارد.
6. استانداردهای باز و بسته کردن کنتاکتور:
- کنتاکتورها عمدتاً برای کار با کنتاکتهای معمولی باز طراحی شدهاند. بنابراین، هنگامی که مغناطیس الکترومغناطیس کنتاکتور بدون انرژی است، هیچ اتصالی وجود ندارد.
- رلهها معمولاً به گونهای طراحی میشوند که بسته به کاربرد، کنتاکتهای معمولی باز و معمولاً بسته داشته باشند.
7. کنتاکتهای کمکی:
- کنتاکتورها اغلب با برخی از کنتاکتهای کمکی نصب میشوند که میتوانند NO یا NC باشند. با این حال، کنتاکتهای کمکی برای انجام عملکردهای اضافی مربوط به کنترل کنتاکتور ارائه میشوند.
- رله معمولی هیچ تماس کمکی (کنتاک) ندارد.
8. سرعت سوئیچینگ:
- سرعت سوئیچینگ کنتاکتور کند است.
- سرعت سوئیچینگ یک رله نسبتاً بیشتر است.
9. سازگاری(توانایی):
- کنتاکتورها برای سوئیچینگ مدارهای کنترل و قدرت مناسب هستند.
- رله فقط برای مدارهای کنترل مناسب است.
10. اندازه:
- اندازه فیزیکی یک کنتاکتور نسبتا بزرگتر است.
- اندازه رله کوچکتر از کنتاکتور است.
11. کنتاکتورهای فنری:
- از آنجایی که کنتاکتورها برای سوئیچینگ بارهای با توان بالا استفاده میشوند، بنابراین باید حاوی کنتاکتهای فنری باشند تا اطمینان حاصل شود که مدار در هنگام قطع برق، قطع میشود تا ایمنی بیشتری ایجاد شود.
- استفاده از کنتاکتهای فنری در رلهها بسیار کمتر رایج است؛ زیرا در کاربردهای سوئیچینگ توان کم استفاده میشوند.
12. سرکوب قوس:
- سرکوب قوس در کنتاکتورها ارائه می شود؛ زیرا بارهایی با توان بالا را حمل میکنند.
- از آنجایی که رلهها برای کاربردهای توان بالا طراحی نشدهاند، ویژگی سرکوب قوس معمولاً در آنها استفاده نمیشود.
13. ایمنی اضافه بار:
- ایمنی اضافه بار در کنتاکتورهایی ارائه میشود که اگر جریان از آستانه تعیین شده برای یک دوره زمانی انتخاب شده (معمولاً 10 تا 30 ثانیه) فراتر رود، مدار را قطع میکند. این به محافظت از تجهیزات در برابر آسیبهای ناشی از جریان زیاد کمک میکند.
- بهطور کلی در مورد رله ایمنی اضافه بار ارائه نمیشود.
14. ایمنی:
- کنتاکتورهای اقدامات ایمنی بیشتری را در مدار ارائه میدهند.
- رلهها ایمنی کمتری را برای مدار فراهم میکنند.
15. هزینه:
- قیمت کنتاکتور هیوندای معمولا گران و بالا هستند.
- رلهها نسبت به کنتاکتورها قیمت کمتری دارند.
16. برنامههای کاربردی:
- کاربرد کنتاکتورها را میتوان برای کلیدزنی بارهای 1 فاز و 3 فاز مانند: مدارهای قدرت موتور، استارت موتور، مدار سوئیچینگ بانکهای خازن، استارترهای مغناطیسی و … استفاده کرد.
- رلهها بیشتر در مدارهای کنترل بارهای تک فاز مانند: سیستمهای حفاظتی، مدار کنترل مدارشکنها، مدارهای کنترل موتور و غیره استفاده میشوند.
مقایسه کنتاکتور و رله
در نهایت هر دو کنتاکتور و رله عملکرد مشابهی را در سوئیچینگ مدارها انجام میدهند و تفاوتهای قابل توجهی دارند که مفصل در این مطلب ذکر شدند. نهایتا تفاوت عمده بین این دو دستگاه این است که از کنتاکتور برای کنترل و سوئیچینگ بارهای بیشتر از 10 آمپر استفاده میشود، در حالیکه از رله برای سوئیچینگ و کنترل بارهای کمتر از 10 آمپر استفاده میشود.
فروشگاه آرک هیوندای پخش کننده انواع کنتاکتور هیوندای، فیوز مینیاتوری هیوندای، کلید حرارتی هیوندای، کلید اتوماتیک هیوندای و بی متال هیوندای برند هیوندای اصل ساخت کشور کره، همراه با ضمانت نامه اصلی در خیابان لاله زار تهران است؛ که به شما تضمین بهترین قیمت و ارسال به سراسر ایران در کمترین زمان را میدهد.
منبع : آرک هیوندای